Νέα προεκλογικά «κόλπα» ετοιμάζει η κυβέρνηση χρησιμοποιώντας το μέλλον των 50.000 και πλέον απασχολούμενων στο Δημόσιο, καθώς οι αυξημένες ανάγκες των δημόσιων υπηρεσιών σε προσωπικό, οι συνεχείς αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης και η πολυετής απασχόληση χιλιάδων εργαζομένων με διαδοχικές συμβάσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της μονιμοποίησης.
Το θέμα αφορά εργαζομένους που σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκονται επί πολλά χρόνια στην ίδια υπηρεσία, καλύπτοντας ανάγκες που κάθε άλλο παρά προσωρινές είναι.
Δήμοι, περιφέρειες, νοσοκομεία, κοινωνικές δομές και άλλοι δημόσιοι φορείς εξακολουθούν να στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε προσωπικό με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, γεγονός που δημιουργεί ένα διαρκές ζήτημα για το τι θα συμβεί όταν οι συμβάσεις λήγουν.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην κυβέρνηση έχει ξεκινήσει άτυπα μία συζήτηση μεταξύ των Υπουργείων Οικονομικών, Εσωτερικών και Εργασίας για το εάν και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να δοθεί μια μόνιμη λύση για εργαζομένους που έχουν αποκτήσει πολυετή εμπειρία, χωρίς όμως να παραβιάζονται οι κανόνες που διέπουν τις προσλήψεις στο Δημόσιο.
Στην πρώτη γραμμή της συζήτησης βρίσκονται οι εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει αρκετά χρόνια υπηρεσίας με διαδοχικές συμβάσεις.
Πρόκειται για προσωπικό που, παρά το γεγονός ότι τυπικά δεν έχει σχέση μόνιμου υπαλλήλου, στην πράξη έχει ενταχθεί στη λειτουργία των υπηρεσιών και καλύπτει καθημερινές ανάγκες. Η συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων υποστηρίζει ότι δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεται ως «προσωρινή» μια σχέση εργασίας που στην πράξη έχει διαρκέσει επί σειρά ετών.
Από την άλλη πλευρά, το Δημόσιο δεν μπορεί να μετατρέψει αυτομάτως όλες τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου, καθώς υπάρχουν αυστηροί συνταγματικοί και θεσμικοί περιορισμοί.
Το βασικό εμπόδιο σε οποιοδήποτε σχέδιο οριζόντιας μονιμοποίησης είναι το άρθρο 103 του Συντάγματος, το οποίο θέτει συγκεκριμένους κανόνες για τη στελέχωση του Δημοσίου.
Με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, η πολυετής απασχόληση με συμβάσεις ορισμένου χρόνου δεν οδηγεί αυτομάτως σε μετατροπή της σχέσης εργασίας σε μόνιμη.
Επομένως, ένα σενάριο που θα προέβλεπε ότι όλοι όσοι έχουν συμπληρώσει έναν συγκεκριμένο αριθμό ετών υπηρεσίας γίνονται αυτομάτως μόνιμοι υπάλληλοι θα αντιμετώπιζε σοβαρά θεσμικά εμπόδια.Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, ότι δεν μπορούν να αναζητηθούν άλλες λύσεις. Ένα από τα σενάρια αφορά στην ενίσχυση της μοριοδότησης της προϋπηρεσίας σε μελλοντικές διαδικασίες πρόσληψης.
Σε ένα τέτοιο μοντέλο, οι εργαζόμενοι που έχουν υπηρετήσει για χρόνια στο Δημόσιο θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό πλεονέκτημα λόγω της εμπειρίας τους, χωρίς όμως να αποκλείονται οι υπόλοιποι υποψήφιοι.
Ανάλογο «πείραμα» είχε εφαρμοστεί στη Δημόσια Τηλεόραση (ΔΤ), όταν είχε κλείσει η ΕΡΤ, όπου απορροφήθηκαν μέσω ΑΣΕΠ εργαζόμενοι στον πρώην φορέα.
Η λύση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει έναν συμβιβασμό ανάμεσα στις δύο πλευρές. Από τη μία, θα αναγνωρίζεται η πραγματική εμπειρία ανθρώπων που έχουν ήδη εργαστεί για χρόνια σε δημόσιες υπηρεσίες και, από την άλλη, θα διατηρείται η διαδικασία επιλογής προσωπικού μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο.
Η πολυετής εμπειρία θα μπορούσε, ανάλογα με το μοντέλο που θα επιλεγεί, να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα σε διαδικασίες του ΑΣΕΠ, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέσεις που αντιστοιχούν στο αντικείμενο στο οποίο ήδη εργάζεται ο συμβασιούχος.
Η επαναφορά της συζήτησης δεν είναι τυχαία. Το Δημόσιο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα σημαντικό κύμα αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης, την ώρα που αρκετές υπηρεσίες αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού.
Σε κρίσιμους τομείς, η ανάγκη για εργαζόμενους είναι διαρκής. Υγεία, τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνικές υπηρεσίες και εκπαίδευση χρειάζονται προσωπικό για να λειτουργήσουν.
Το σίγουρο είναι πως αν η κυβέρνηση «λύσει» το πρόβλημα προσδοκά σε κέρδη που μεταφράζονται σε πολλές χιλιάδες ψήφους.
