Τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προβάλλει ο Ντόναλντ Τραμπ ως ένα από τα σημαντικότερα κέρδη της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία εγγυάται πως η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός θα παραμείνει «μόνιμα χωρίς διόδια», ενώ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επανέλθουν στη στρατιωτική επιλογή εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε αποδεκτή συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Μόνιμα χωρίς διόδια»
Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στους New York Times, ο Τραμπ χαρακτήρισε την οριστική επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βασικό πυλώνα της συμφωνίας που ανακοινώθηκε το Σαββατοκύριακο.
«Η συμφωνία διασφαλίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι μόνιμα χωρίς διόδια», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ανάλογες ήταν οι επισημάνσεις του νωρίτερα σε ανάρτησή του.
Το Ιράν δεν είχε επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία πριν από την πολεμική κρίση, αλλά είχε επανειλημμένα διαμηνύσει για νέο καθεστώς τελών κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η συμφωνία φαίνεται να απομακρύνει τον κίνδυνο νέων περιορισμών ή αποκλεισμών στη σημαντικότερη ίσως ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.
Η σημασία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο σημείο διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως. Από το στενό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, καθώς και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι φόβοι για πιθανό αποκλεισμό του περάσματος είχαν εκτινάξει τα ασφάλιστρα κινδύνου στη ναυτιλία και είχαν προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Η επαναφορά της ομαλότητας θεωρείται κρίσιμη τόσο για τις ενεργειακές αγορές όσο και για τον παγκόσμιο πληθωρισμό.
«Οριστική συμφωνία ή νέα πλήγματα»
Παρά το θετικό κλίμα που επιχειρεί να καλλιεργήσει η Ουάσιγκτον, ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι η συμφωνία δεν σημαίνει το τέλος των αμερικανικών πιέσεων προς την Τεχεράνη.
Όπως είπε, εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει τους επόμενους μήνες σε ένα πλαίσιο για το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έφθασε μάλιστα στο σημείο να δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να αναλάβει τον ρόλο του «θεματοφύλακα της Μέσης Ανατολής», λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα το 20% των εσόδων της περιοχής.
Το επόμενο τεστ
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται το πρώτο και πιο άμεσο αποτέλεσμα της συμφωνίας. Ωστόσο, οι αγορές και οι κυβερνήσεις θα παρακολουθούν πλέον εάν η αποκλιμάκωση θα μετατραπεί σε μια πιο μόνιμη διπλωματική διευθέτηση.
Το επόμενο μεγάλο τεστ θα είναι οι διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Από την έκβασή τους θα εξαρτηθεί αν η σημερινή συμφωνία θα αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας περιόδου σταθερότητας στη Μέση Ανατολή ή απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα σε μια κρίση που έχει ήδη ταράξει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
