Μια νέα πρωτοφανής κοινωνική και οικονομική παγίδα στήνεται για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, καθώς η νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων απειλεί να θέσει εκτός νόμου και εκτός αγοράς την πλειονότητα των ελληνικών σπιτιών.
Το μέτρο, το οποίο… «επεξεργάζεται» το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με στόχο να νομοθετηθεί φυσικά άμεσα, φέρνει ένα απόλυτο τελεσίγραφο:
καμία πώληση και κανένα νέο ενοικιαστήριο δεν θα επιτρέπεται αν το ακίνητο δεν έχει υποστεί υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση κατά δύο έως τρεις κατηγορίες.
Το εξωπραγματικό κόστος και το μεγάλο ερώτημα
Ενώ οι Βρυξέλλες και η κυβέρνηση θέτουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα —με υποχρεωτικό άλμα στην κατηγορία Ε έως το 2030 και στη Δ έως το 2033— κανείς δεν απαντά στο θεμελιώδες ερώτημα: πού θα βρουν τα απαραίτητα κεφάλαια οι ιδιοκτήτες;
και δεν απαντούν στο ερώτημα καθώς δεν τους απασχολεί κατά κύριο λόγο.
Σε μια χώρα όπου περίπου το 70% των κτιρίων έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980 (όντας άνω των 45 ετών), η ριζική αλλαγή κουφωμάτων, η τοποθέτηση θερμομόνωσης και η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης απαιτούν ποσά που ξεπερνούν κατά πολύ τις οικονομικές δυνατότητες ενός μέσου νοικοκυριού, πολλώ δε μάλλον ενός χαμηλοσυνταξιούχου.
Να σημειωθεί ότι για ένα τυπικό παλιό διαμέρισμα 80 τ.μ. (κατασκευής προ του 1980, κατηγορίας Η ή Ζ), προκειμένου να ανέβει δύο με τρεις «ενεργειακές κατηγορίες» και να φτάσει τουλάχιστον στην κατηγορία Ε ή Δ, το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 15.000€ και 25.000€.
Η προειδοποίηση της ΠΟΜΙΔΑ για «ωρολογιακή βόμβα»
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) κάνει ήδη λόγο για «ωρολογιακή βόμβα» που κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα την αγορά. Όπως υπογραμμίζει ο πρόεδρός της, Στράτος Παραδιάς, η επιβολή τέτοιων μέτρων χωρίς καθολική και γενναία κρατική κάλυψη αποτελεί ευθεία απειλή:
Απαξίωση της περιουσίας: Χιλιάδες κατοικίες στις χαμηλότερες ενεργειακές κατηγορίες (Ζ και Η) θα καταστούν πρακτικά ανεκμετάλλευτες, δεσμεύοντας τους ιδιοκτήτες τους σε μια περιουσία που ούτε να πουλήσουν μπορούν ούτε να νοικιάσουν για να επιβιώσουν.
Έκρηξη στο στεγαστικό πρόβλημα: Το μαζικό «πάγωμα» των μισθώσεων θα αποσύρει βίαια χιλιάδες παλιά σπίτια από την αγορά, οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και νέα εκτόξευση των ενοικίων για τους πολίτες.
«Εξοικονομώ» για λίγους και ανεπαρκή μέτρα
Παράλληλα, τα μέχρι σήμερα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» έχουν αποδειχθεί σταγόνα στον ωκεανό, καθώς εξαντλούνται ταχύτατα, αποκλείουν μεγάλο μέρος των ενδιαφερομένων λόγω γραφειοκρατίας και καλύπτουν μόνο ένα ελάχιστο κλάσμα του γερασμένου κτιριακού αποθέματος.
Εάν η πολιτεία δεν προχωρήσει άμεσα σε πραγματικές επιδοτήσεις ουσίας, άτοκα τραπεζικά δάνεια και δραστικές φοροελαφρύνσεις, το «πράσινο» αφήγημα κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν νέο μηχανισμό φτωχοποίησης και βίαιης απαλλοτρίωσης της μικροϊδιοκτησίας.
